خبرگزاری آریا -شبکه هشدار زودرس قحطی (FEWS NET) در گزارش سهشنبه خود اعلام کرد انتظار میرود افغانستان در سه ماه آینده با شدیدترین کمبودهای غذایی و درآمدی سال روبرو شود و سطح اضطراری گرسنگی حداقل در سه ولایت در اوج فصل کمبود سالانه ظاهر گردد.
به گزارش آریا، این نهاد هشدار دهنده اعلام کرد دسترسی به غذا و درآمد بین فوریه و آوریل بهویژه در ولایتهای فاریاب، غور و دایکندی بیشترین محدودیت را خواهد داشت و پیشبینی میشود شرایط اضطراری (مرحله 4 IPC) در این مناطق پدیدار شود، زیرا خانوارها برای تأمین غذای کافی جهت بقا تقلا میکنند.
بر اساس گزارش FEWS NET، خانوارهای کمدرآمد در این ولایتها ذخایر غذایی تولید خود را به پایان رساندهاند و انتظار میرود تقریباً به طور کامل به بازار متکی باشند، با وجود اینکه قدرت خرید آنها به شدت ضعیف است. فرصتهای درآمدی همچنان نادر است، زیرا تقاضا برای کار کشاورزی و روزمزد به طور فصلی کاهش مییابد و این امر تأثیر سالها خشکسالی و رکود اقتصادی را تشدید میکند.
در نتیجه، FEWS NET هشدار داد که برخی خانوادهها احتمالاً برای دسترسی به غذا به راهبردهای مقابلهای منفی روی میآورند، از جمله فروش آخرین دامهای خود، اجبار به ازدواج زودهنگام دختران و متوسل شدن به گدایی.
این گزارش تأکید کرد: «علیرغم انتظارات برای ثبات نسبی قیمتهای مواد غذایی، درآمد خانوارها به احتمال زیاد محدود باقی خواهد ماند. خانوارهای فقیر به احتمال زیاد به راهبردهای مقابلهای مضر معیشتی روی خواهند آورد.»
این هشدار منعکسکننده شرایطی است که در حال حاضر در بخشهای وسیعی از کشور قابل مشاهده است.
گلعلی، مادر 40 ساله پنج فرزند از ولایت اروزگان، گفت که هیچ سوختی برای گرم کردن خانه خود ندارد و توانایی خرید لباس گرم برای کودکانش در سرمای شدید زمستان را ندارد.
او گفت: «هوا به شدت سرد است و ما چیزی برای گرم کردن خانههایمان نداریم. خدا شاهد است که این کودکان نه کفش دارند و نه لباس.»
شرایط مشابهی در مناطق روستایی گزارش شده است، جایی که کمکهای بشردوستانه در میان کمبود بودجه جهانی کاهش یافته است.
FEWS NET اعلام کرد انتظار میرود ناامنی غذایی در سطح بحران (مرحله 3 IPC) و تحت فشار (مرحله 2 IPC) تا ماه مه در سراسر افغانستان گسترده باقی بماند که ناشی از اثرات خشکسالی چندساله، کاهش حوالهها، محدودیت فرصتهای شغلی و ادامه بازگشت تعداد زیادی از مهاجران از کشورهای همسایه است.
این گزارش افزود بین دسامبر و پایان ژانویه، حدود 507 هزار افغان از ایران و پاکستان به اجبار بازگردانده شدهاند که فشار بر بازارهای کار و منابع خانوارها را که پیشتر تحت فشار بودهاند، افزایش داده است.
عبدالغفار، ساکن دیگر اروزگان، گفت که شرایط زمستانی و فقر مستقیماً بر سلامت کودکان تأثیر میگذارد.
او گفت: «کودکان ما لباس گرم ندارند. به دلیل سرما، بسیاری از آنها به بیماریهای سینه و ریه مبتلا میشوند. گاهی این بیماریها جان آنها را میگیرد.»
در حالی که انتظار میرود شرایط امنیت غذایی از ماه مه با آغاز برداشت محصول 2026 بهبود یابد، FEWS NET تأکید کرد ماههای آینده بهویژه در مناطق دورافتاده و متأثر از خشکسالی همچنان بحرانی خواهد بود.
این گزارش خاطرنشان کرد که قیمت مواد غذایی اساسی در دسامبر به میزان متوسطی افزایش یافت، که قیمت گندم به دلیل تقاضای بیشتر و ذخیرهسازی قبل از فصل کمبود 5 درصد افزایش یافت. قیمت روغن نباتی نیز 8 درصد افزایش یافت که عمدتاً به دلیل بسته شدن مرز افغانستان و پاکستان بود که تجارت را مختل کرد و هزینه حملونقل برای واردات مواد غذایی مانند برنج، روغن و سبزیجات را افزایش داد.
علیرغم مسیرهای تأمین بازار کافی از آسیای مرکزی و نسبتاً قوی بودن پول افغانی، قدرت خرید همچنان کاهش یافته است. مقدار گندمی که با دستمزد یک روز کار غیرمتخصص میتوان خرید در مقایسه با دسامبر سال گذشته 36 درصد کاهش یافته است.
پاور قدرتالله، ساکن اروزگان، گفت بسیاری از خانوادهها دیگر توانایی تأمین مایحتاج اولیه را ندارند.
او گفت: «ما از نظر اقتصادی کاملاً ورشکسته شدهایم. در زمستان، کودکان ما چیزی برای پوشیدن ندارند و توانایی پرداخت هزینه درمان را نداریم. نمیدانیم چه اتفاقی خواهد افتاد.»
سازمان ملل متحد پیش از این اعلام کرده بود که حدود 75 درصد از جمعیت افغانستان از ناامنی معیشتی رنج میبرند، در حالی که خانوارهای سرپرست زن در میان آسیبپذیرترین گروهها قرار دارند. بر اساس دادههای سازمان ملل، تقریباً از هر 10 خانوار با سرپرستی زنان، 9 خانوار قادر به تأمین نیازهای اولیه نیستند و تنها حدود 7 درصد از زنان خارج از خانه شاغل هستند.
سازمانهای بشردوستانه بارها هشدار دادهاند که بدون تأمین بودجه پایدار بینالمللی، بحران بشردوستانه افغانستان در سال 2026 میتواند عمیقتر شود و میلیونها نفر را در اوج ماههای گرسنگی در معرض خطر قرار دهد.