خبرگزاری آریا - در صنعت عظیم و پیچیده پتروشیمی، جایی که مولکولها به محصولات
شگفتانگیز تبدیل میشوند، یک ترکیب ساده به نام متانول نقش قلب تپنده را
ایفا میکند. این الکل بیرنگ و فرار، که خود از گاز طبیعی به دست میآید،
نقطه آغاز یک زنجیره ارزش فوقالعاده است. متانول ماده اولیه مادری است که
از آن، طیف وسیعی از مواد شیمیایی حیاتی، از پلاستیک و رزین گرفته تا حلال و
سوخت پاک، متولد میشوند و زندگی مدرن ما را شکل میدهند.
زنجیره ارزش متانول بسیار گسترده است
متانول در
صنعت پتروشیمی، ترکیبی جذاب از خلق ارزش است. این ماده به عنوان یک خوراک
کلیدی و استراتژیک، با ورود به واحدهای مختلف پتروشیمی، به محصولات
پیچیدهتر و با ارزش افزوده بسیار بالاتر تبدیل میشود. درک این مسیرها
نشان میدهد که چرا تامین پایدار و باکیفیت متانول برای اقتصاد صنعتی یک
کشور تا این حد حیاتی است. در ادامه، به مهمترین مقصدهای زنجیره ارزش این
متریال میپردازیم.
تولید فرمالدئید؛ شاهراه اصلی مشتقات متانول
بزرگترین
و اصلیترین مسیری که متانول در صنعت پتروشیمی طی میکند، تبدیل شدن به
فرمالدئید است. این فرآیند از طریق اکسیداسیون کاتالیستی متانول انجام
میشود. فرمالدئید به نوبه خود، یک ماده اولیه فوقالعاده پرکاربرد برای
تولید انواع رزینهای صنعتی است. این رزینها به عنوان چسبهای بسیار قوی،
در تولید محصولات بیشماری به کار میروند و نقشی حیاتی در صنایع
پاییندستی دارند.
سنتز اسید استیک؛ ماده کلیدی در تولید پلیمرها
دومین
مسیر مهم برای متانول، فرآیند کربونیلاسیون و تبدیل آن به اسید استیک است.
اسید استیک یکی دیگر از مواد شیمیایی بنیادی است که در تولید محصولات
بسیار متنوعی نقش دارد. مهمترین مشتق آن، وینیل استات مونومر (VAM) است که
در ساخت انواع رنگ، روکش و چسب کاربرد دارد. همچنین، اسید استیک در زنجیره
تولید پلیاتیلن ترفتالات (PET)، پلاستیک معروف بطریهای نوشیدنی، نیز یک
ماده کلیدی است.
تبدیل متانول به الفین
شاید
استراتژیکترین و مدرنترین کاربرد متانول در پتروشیمی، استفاده از آن در
فرآیندهای MTO (تبدیل متانول به الفین) و MTP (تبدیل متانول به پروپیلن)
باشد. این فناوریهای پیشرفته به مجتمعهای پتروشیمی اجازه میدهند تا از
متانول (که از گاز طبیعی ارزان تولید شده) به عنوان خوراک جایگزین برای
تولید مستقیم اتیلن و پروپیلن استفاده کنند. این دو الفین، سنگ بنای صنعت
پلاستیک هستند و برای تولید پلیاتیلن و پلیپروپیلن، دو پلاستیک پرمصرف
جهان، به کار میروند.
دیمتیل اتر (DME)
یکی دیگر از مشتقات
ارزشمند متانول، دیمتیل اتر یا DME است که از طریق فرآیند آبگیری
کاتالیستی متانول تولید میشود. DME یک گاز بیرنگ با خواصی شبیه به گاز
مایع (LPG) است و به عنوان یک سوخت پاک و کارآمد در حال کسب محبوبیت است.
این ماده میتواند به عنوان جایگزین LPG در مصارف گرمایشی و پختوپز، و
همچنین به عنوان یک سوخت دیزل بسیار پاک با آلایندگی ناچیز (بدون گوگرد و
ذرات معلق) در خودروهای سنگین استفاده شود.
متیل آمینها
متانول
در واکنش با آمونیاک، خانوادهای از ترکیبات به نام متیل آمینها را تولید
میکند. این ترکیبات، مواد اولیه واسطهای برای تولید محصولات متنوعی در
صنایع دیگر هستند. به عنوان مثال، از آنها برای تولید حلالهای قدرتمندی
مانند دیمتیل فرمآمید (DMF) و همچنین در سنتز انواع علفکشها، آفتکشها
و قارچکشها در صنعت کشاورزی استفاده میشود. علاوه بر این، برخی از متیل
آمینها در فرآیند تولید مواد موثره دارویی نیز کاربرد دارند.
افزودنیهای سوخت و MTBE
یکی
از کاربردهای شناختهشده و کلاسیک متانول، استفاده از آن به عنوان ماده
اولیه برای تولید MTBE (متیل ترشری بوتیل اتر) است. MTBE یک ترکیب
اکسیژندهنده است که به بنزین اضافه میشود تا عدد اکتان آن را افزایش دهد.
افزایش عدد اکتان به معنای مقاومت بیشتر سوخت در برابر احتراق خود به خودی
(کوبش موتور) است و به احتراق کاملتر و در نتیجه کاهش آلایندههای خروجی
از اگزوز کمک میکند.
تامین متانول خالص بهصورت عمده از پتروپارسان
فرآیندهای
پتروشیمی از کاتالیزورهای گرانقیمت و حساسی استفاده میکنند که حتی
مقادیر ناچیزی از ناخالصی در خوراک ورودی میتواند آنها را مسموم و
غیرفعال کند. این اتفاق به معنای توقف تولید، کاهش کیفیت محصول و زیانهای
مالی هنگفت است. به همین دلیل، برای مدیران و مهندسان مجتمعهای پتروشیمی،
انتخاب تامینکننده متانول یک تصمیم استراتژیک و بسیار مهم است.
انتخاب
یک شریک تجاری قابل اعتماد مانند پتروپارسان برای تامین متانول، نه یک
هزینه، بلکه یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای تضمین کیفیت محصول نهایی،
حفاظت از سرمایههای شرکت و پایداری بلندمدت تولید است. مدیران و کارشناسان
صنایع پتروشیمی میتوانند برای دریافت مشاوره فنی، آنالیز محصول و استعلام
شرایط خرید عمده متانول، به وبسایت پتروپارسان مراجعه کنند.