خبرگزاری آریا -در یک گزارش اختصاصی و مفصل، روزنامه جروزالم پست به قلم یوناه جرمی باب، خبرنگار ارشد نظامی و تحلیلگر اطلاعاتی، جزئیات بیسابقهای از شکست رهبری و نهادهای امنیتی اسرائیل در جریان حمله حماس در 7 اکتبر 2023 (طوفان الاقصی) فاش کرده است.
به گزارش آریا، تحلیلگر مذکور در تشریح ساعات نخست حمله نوشته است مقامات ارشد اسرائیل زمانی به شوک فرو رفتند که حماس حدود 3700 راکت شلیک کرد و نیرویی متشکل از 5600 جنگنده از 119 نقطه مختلف مرزهای اسرائیل را شکستند و تا ساعت 6:29 صبح به وقت محلی دهها شهرک را تصرف کردند.
هشدار یک سال قبل؛ «خیال» خوانده شد
چند ماه پس از جنگ فاش شد که اطلاعات ارتش اسرائیل یک سال پیش از حمله، نقشه حماس برای نفوذ به «حصار اریحا» را رهگیری کرده بود، اما افسران میانی این طرح را غیرواقعی خواندند و به آن بیتوجهی کردند. به نوشته جروزالم پست، از آنجا که این تهدید از نظر راهبردی «سطح پایین» طبقهبندی شده بود، هرتزی هالوی، رئیس ستاد ارتش، تنها به افزایش گشتهای هوایی و تقویت جمعآوری اطلاعات اکتفا کرد.
بیدار شدن دیرهنگام؛ 16 دقیقه تا فاجعه
مشاوره ها میان ارتش و شاباک ساعتها به طول انجامید و نهایتاً رونن بار، رئیس شاباک، ساعت 5:15 بامداد به دفتر خود دستور داد نخستوزیر را در جریان بگذارد. اما به دلیل فقدان حس خطر قریبالوقوع، کارکنان شاباک این دستور را یک ساعت بعد، ساعت 6:13 صبح اجرا کردند؛ فقط 16 دقیقه مانده به آغاز تهاجم حماس.
آوی گیل، دبیر نظامی نتانیاهو، در آن دقایق حساس تصمیم گرفت نخستوزیر را بیدار نکند؛ تصمیمی که منعکسکننده باور کل نهادهای امنیتی بود مبنی بر اینکه تهدید گستردهای در راه نیست.
اتاق فرمان خالی از ژنرالها
این گزارش همچنین فاش کرد که اتاق فرماندهی عالی ارتش اسرائیل در ساعات نخست حمله از حضور هیچ ژنرالی خالی بود و افسران میانی در میان سیلاب بیامان گزارشهای نفوذ، بدون هیچ طرح دفاعی منسجمی بر سر یکدیگر فریاد میزدند. تا ساعت 7:30 صبح، فرماندهی نظامی تنها از 40 درصد نفوذها آگاه بود و این رقم تا ساعت 10 صبح به 60 درصد رسید؛ زمانی که حمله به شهرکهای کفار عزه، بئیری، نیر عوز و جشنواره موسیقی نوا در غلاف غزه کامل شده بود.
نتانیاهو؛ قربانی یا بهرهبردار؟
جروزالم پست نتانیاهو را متهم میکند که بعدها تلاش کرد با تصویر کردن خود بهعنوان قربانیِ پنهانکاری عمدی نهادهای امنیتی، از این وقایع بهرهبرداری کند. با این حال، روزنامه دلیل عمیقتر این شکست را نه صرفاً در محاسبه اشتباه اطلاعاتی، که در فروپاشی اعتماد میان رهبری سیاسی و نظامی بر سر اختلافات حاد پیرامون طرح اصلاحات قضایی 2023 میداند.
گالانت آشکارا با نتانیاهو درگیر شد، برکنار و سپس با فشار افکار عمومی بازگردانده شد و هالوی نیز در میانه میدان، نه حاضر به تقابل علنی و نه آماده اقدام تنبیهی علیه افسران ذخیره معترض بود.
چهار ساعت سکوت؛ سه رهبر در صدها متری یکدیگر
گزارش به انقطاع تقریباً کامل ارتباط میان نتانیاهو، گالانت و هالوی در مرگبارترین ساعات درگیری مدرن میپردازد. به گفته منابعی که جروزالم پست با آنها گفتگو کرده، این سه مقام با وجود حضور در مقر نظامی تلآویو و تنها چندصد متر فاصله، نزدیک به چهار ساعت پس از آغاز جنگ با یکدیگر گفتگو نکردند.
باب با کنایهای تلخ یکی از دلایل تأخیر دیدار نتانیاهو و هالوی را منتظر ماندن نخستوزیر برای رسیدن رئیس دفترش، تساحی براورمن، ذکر میکند که به دلیل شلیک راکت در خانه گرفتار شده بود؛ «گویا دولت بدون دستیاران سیاسی یارای حرکت در لحظهای که هستی دولت در خطر است را ندارد».
جرمی باب: دشمنی شخصی، مانع ارتباط در ساعات سرنوشتساز
باب در تحلیل خود مینویسد: «متهم کردن یک نهاد واحد در اسرائیل به مسئولیت 7 اکتبر ناعادلانه است، اما آنچه این داستان آشکار میکند این است که دشمنی شخصی میان مقامات ارشد ناشی از اختلافات سیاسی، ارتباطات را در ساعات سرنوشتساز مختل کرد.»
گزارش همچنین نقش امیت ساعر، معاون پیشین اطلاعات نظامی را برجسته میکند که چهار بار به نتانیاهو هشدار داد شکاف داخلی اسرائیل دشمنان – به ویژه حماس – را برای حمله وسوسه میکند. نتانیاهو که در آغاز 2026، هنگام مرگ ساعر از او ستایش کرده بود، بعداً او را «یاغی» خواند و بخشی از مسئولیت را متوجه وی کرد؛ اقدامی که نویسنده آن را «گریز به جلو در آستانه انتخابات و تشدید محاسبه تاریخی» تفسیر میکند.
نتیجهگیری گزارش این است که جنگهای سیاسی بر سر حمله 7 اکتبر تا امروز در اسرائیل ادامه دارد، چون درک این حقیقت دشوار است که رهبران سیاسی و نظامی در لحظه خطر وجودی، بیش از آنکه دغدغه دشمن خارجی را داشته باشند، در دام کینههای داخلی گرفتار آمدند.
منبع: جروزالم پست