خبرگزاری آریا - عضو کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد از رویکردهای شعاری در حوزه مسائل محیطزیست، گفت: ایده «دانشگاه سبز» زمانی اثرگذار خواهد بود که به برنامهای جامع، دارای تقسیم کار ملی و ضمانت اجرایی قانونی تبدیل شود؛ در غیر این صورت، در حد همایش و توصیه باقی میماند.
اکبر پولادی عضو کمیسیون آموزش، تجقیقات و فناوری مجلس دوازدهم، در واکنش به اظهارات رئیس سازمان حفاظت محیطزیست درباره اینکه «دانشگاه سبز صرفاً یک رویداد علمی نیست، بلکه میدان گفتوگوی واقعی میان دانشگاه و نظام تصمیمسازی است»، گفت: به اعتقاد بنده، چنین سخنانی اگر صرفاً در قالب گزارشها و همایشها مطرح شود، جنبه تبلیغاتی و شعاری پیدا میکند و به سرعت به حاشیه میرود.
نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها برای حل مسائل محیطزیستی اقدامی ضروری و مؤثر است، افزود: کشور در حوزه محیطزیست نیازمند یک برنامه جامع، منسجم و دارای تقسیم وظایف روشن میان دستگاهها است. بدون یکپارچگی نهادی و تعیین سهم هر دستگاه، نمیتوان انتظار خروجی ملموس و پایدار داشت. مسئله محیطزیست فرابخشی است و با اقدامات جزیرهای حل نخواهد شد.
حل مسئله تکموضوعی کافی نیست
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم با بیان اینکه سپردن برخی پروژههای مشخص محیطزیستی به دانشگاهها اقدامی قابل قبول است، تصریح کرد: حل یک مسئله یا ارائه یک پژوهش موردی از سوی دانشگاهها ارزشمند است، اما جامعیت لازم برای رفع چالشهای کلان محیطزیستی کشور را ندارد. باید ابتدا یک نقشه راه ملی تدوین شود و سپس دانشگاهها در چارچوب آن، ماموریتهای مشخص و زمانبندیشده دریافت کنند.
پولادی برنامهنویسی و تقسیم وظایف را گام اساسی در حفاظت از سرمایههای طبیعی کشور دانست و گفت: درخواست جامعه نخبگانی برای مشارکت در حل مشکلات کشور مطالبهای عمومی و جدی است، اما این مطالبه زمانی به نتیجه میرسد که از سطح توصیه عبور کرده و در قالب برنامههای عملیاتی با بازه زمانی مشخص اجرا شود.
ضرورت تبدیل برنامه به قانون
عضو کمیسیون آموزش مجلس در ادامه تأکید کرد: اگر موضوع دانشگاه سبز جدی است، باید به قانون تبدیل شود تا قابلیت اجرا و نظارت داشته باشد. کمیسیون آموزش آمادگی دارد هرگونه پیشنهاد مدون و عملیاتی از سوی وزارت علوم و سازمان حفاظت محیطزیست را بررسی و در صورت نیاز با همکاری سایر کمیسیونها و فراکسیونهای مرتبط به طرح قانونی تبدیل کند؛ اگر چنین موضوعاتی صرفاً در قالب خبر، نشست یا کنفرانس خبری باقی بماند، طبیعی است که دانشگاهها نیز برنامه مشخصی برای اجرای آن نخواهند داشت. حل مشکلات کشور با پیشنهادهای کلی امکانپذیر نیست؛ باید از روی کاغذ خارج شده و به مرحله اجرا برسد.
عبور از مرز شعار در شرایط محدودیت منابع
پولادی با اشاره به کسری بودجه دانشگاهها، یادآور شد: امروز دانشگاهها با محدودیتهای مالی جدی مواجه هستند. در چنین شرایطی، انتظار اجرای برنامههای گسترده محیطزیستی بدون پیشبینی منابع پایدار، نوعی تناقض در سیاستگذاری است؛ اگر قرار است دانشگاهها به پیشران توسعه پایدار تبدیل شوند، باید ابزار، بودجه و اختیار متناسب نیز در اختیارشان قرار گیرد.
وی با تاکید بر توانمندی جامعه نخبگانی کشور، اظهار داشت: دانشگاهها توانایی ارائه راهکارهای علمی و حتی طراحی مدلهای اجرایی را دارند، اما شرط موفقیت، عبور از فضای شعاری و حرکت به سمت برنامههای الزامآور و قابل ارزیابی است.
عضو کمیسیون آموزش مجلس ادامه داد: نقش مجلس در این حوزه، صرفاً حمایت لفظی نیست؛ بلکه تقنین، تعیین ردیف بودجه، ایجاد ضمانت اجرایی و نظارت بر عملکرد دستگاهها است. اگر برنامهای جامع و عملیاتی در حوزه دانشگاه سبز ارائه شود، مجلس میتواند با تصویب قوانین پشتیبان، الزام دستگاهها به ارائه گزارش عملکرد و پیشبینی منابع مالی در بودجه سنواتی، آن را از سطح ایده به مرحله اجرا برساند.
پولادی در پایان خاطر نشان کرد: تحقق دانشگاه سبز و حل چالشهای محیطزیستی زمانی ممکن است که سه ضلع «دانشگاه، دولت و مجلس» در یک چارچوب قانونی و پاسخگو کنار یکدیگر قرار گیرند؛ در غیر این صورت، این ایده نیز به سرنوشت بسیاری از طرحهای شعاری دچار خواهد شد.
گفتنی است موضوع دانشگاه سبز و حفظ محیط زیست به عنوان یک محور مشخص، مورد توجه مدیران و برنامهریزان دانشگاهها قرار داشته و اقدامات عملی و شاخصهای کلیدی عملکرد جهت دستیابی به جایگاه شایسته دانشگاه به عنوان یک نهاد پیشگام اجتماعی در زمینه توسعه پایدار آورده شده است. پس از ابلاغ دستورالعمل مدیریت سبز (مدیریت مصرف انرژی، مواد و حفظ محیط زیست) در دانشگاهها، مراکز پژوهشی و پارکهای علم و فناوری از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شورای راهبری مدیریت سبز و کمیتههای اصلاح الگوی مصرف و فرهنگی و آموزشی در دانشگاه سیستان و بلوچستان شکل گرفته و اقدامات اجرایی مدیریت سبز در این دستورالعمل در حوزههای نه گانه کنترل سیستم روشنایی، کنترل سیستمهای حرارتی، برودتی و تهویه مطبوع، کنترل تجهیزات اداری و نحوه استفاده از آنها، مدیریت مصرف آب، مدیریت پسماند، مدیریت میزان مصرف کاغذ و اقلام مصرفی، استفاده از فناوریهای پاک و انرژیهای تجدید پذیر، فرهنگ سازی و توسعه مدیریت انرژی و حمل و نقل مطرح شده که اجرایی شدن اقدامات اجرایی مرتبط از طریق کمیتهها و شورای راهبری و دفتر مدیریت سبز دانشگاه مورد پیگیری قرار گرفته است. /
پایان پیام