خبرگزاری آریا - اجرای پروژههای بزرگ ملی در کنار بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی با امضای قراردادهای مبتکرانه، جمعآوری گازهای مشعل و همراه را از رؤیایی دیرینه به هدفی در دسترس تبدیل کرده است.
به گزارش خبرنگار شانا، در دهه فجر امسال یکی دیگر از پروژههای جمعآوری گازهای همراه به بهرهبرداری رسید، اقدامی که بیش از هر نکتهای نشاندهنده عزم راسخ دولت چهاردهم در جلوگیری از اتلاف سرمایه ملی و کاهش آسیب به محیط زیست است. «ایستگاه تقویت فشار دهلران» با هدف جمعآوری گازهای همراه دو میدان نفتی «دانان» و «دهلران» به بهرهبرداری رسیده است؛ میدانهایی که حدود 50 سال در حال تولید هستند و در طول این مدت (تا پیش از اجرای طرحهای جمعآوری) گازهای همراه این دو میدان مطابق روال معمول سوزانده میشد.
با بهرهبرداری از ایستگاه تقویت فشار دهلران، خوراک کارخانه گاز مایع 3100 بهصورت پایدار و به مقدار روزانه حدود یک میلیون و 800 هزار مترمکعب تأمین و در ادامه زنجیره پاییندستی، ازجمله پتروپالایش دهلران، خوراک مورد نیاز آنها هم فراهم میشود. به همین بهانه قصد داریم نگاهی به عملکرد وزارت نفت دولت چهاردهم در زمینه جمعآوری گازهای مشعل و همراه داشته باشیم.
رشد 460 درصدی جمعآوری گازهای همراه و مشعل
بر اساس هدفگذاری قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه باید تا پایان سال 1407 درمجموع حدود 44 میلیون مترمکعب در روز گازهای همراه و مشعل جمعآوری شود. اگرچه در متن این قانون، اهداف کمّی بهصورت تجمیعی برای پایان دوره پنجساله تعیین شده است، شورای عالی راهبری برنامه با هدف امکانپذیر ساختن پایش مستمر عملکرد، این شاخصها را بهصورت سالانه نیز تعریف کرده تا امکان پایش سالانه و گامبهگام عملکرد دستگاهها فراهم شود.
بر همین اساس، عملکرد صنعت نفت در زمینه جمعآوری گازهای همراه و مشعل تاکنون قابل ملاحظه بوده است. طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مقدار جمعآوری روزانه گازهای مشعل و همراه در سال 1402 حدود 3 میلیون مترمکعب در روز بوده که طبق انتظار قانونگذار این مقدار در سال 1403 باید با رشدی 36 درصدی به روزانه 4 میلیون و 110 هزار مترمکعب میرسید، اما صنعت نفت با اجرای طرحهای مختلف در سال 1403، این رقم را به روزانه 9 میلیون مترمکعب رسانده است.
مالک شریعتینیاسر، رئیس کارگروه نظارت بر اجرای برنامه هفتم توسعه در بخش انرژی مجلس با اشاره به رشد بیش از 400 درصدی عملکرد وزارت نفت در جمعآوری گازهای مشعل در سال نخست اجرای این برنامه پنج ساله (1403)، میگوید: «بهدلیل عقبماندگی دو دههای در این بخش، نیاز به تلاش مضاعف داریم، اما سرعت عمل وزارت نفت بسیار امیدوارکننده است و این موضوع میتواند الگویی برای دیگر بخشها در زمینه انرژی باشد تا عقبماندگیهای خود را جبران کنند.»
دولت چهاردهم، جمعآوری گازهای همراه و مشعل را 2 برابر کرد
اما وزارت نفت با توجه به تأکیدهای رئیسجمهوری مبنی بر جلوگیری از اتلاف سرمایه و منابع ملی برای اجرای طرحهای جمعآوری گازهای همراه و مشعل در سریعترین زمان ممکن، عزمی جدی دارد. مسیری که امسال نیز با قوت ادامه داشته و بنا بر اعلام محسن پاکنژاد، وزیر نفت، تا میانه بهمن امسال در مجموع حدود روزانه 16 میلیون مترمکعب گاز همراه و مشعل جمعآوری شده که بیش از 9 میلیون مترمکعب از این رقم در دولت چهاردهم محقق شده است.
با وجود این هنوز روزانه حدود 55 میلیون مترمکعب (50 میلیون گاز همراه و 5 میلیون گاز مشعل) در حال سوختن است که وزارت نفت برای جمعآوری این مقدار هم برنامه مفصلی دارد.
در این زمینه هماکنون پنج پروژه بزرگ ملی ازجمله «پروژه انجیال 3200 »، «پروژه انجیال 3100 دهلران»، «احداث کارخانه گاز و گاز مایع خارک»، «پروژه جمعآوری گازهای مشعل در پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس» و «طرح جمعآوری گازهای مشعل از سوی پتروشیمی مارون» در حال اجرا هستند؛ هرچند گام نخست تعدادی از این پروژهها عملیاتی شده است، اما انتظار میرود در صورت تأمین مالی در برخی موارد، تا پایان سال 1407 شاهد بهرهبرداری کامل از این پروژههای ملی باشیم.
ابتکار صنعت نفت برای کاهش سوختن گازهای مشعل/ بخش خصوصی به کمک آمد
افزون بر این، تا زمان بهرهبرداری از این طرحهای ملی، وزارت نفت طی ابتکاری جالب طرحهای کوتاهمدتی در قالب قراردادهای موقت مزایده و فروش برای جمعآوری گازهای مشعل در نظر گرفته است، بر این اساس با بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی تا زمان بهرهبرداری کامل از پروژههای ملی، جلو هدررفت حتی یک فوتمکعب گاز هم گرفته شود.
بر اساس اعلام امیر مقیسه، مدیر سرمایهگذاری و توسعه کسبوکار شرکت ملی نفت ایران، با امضای 12 قرارداد برای جمعآوری گازهای مشعل و همراه در ابتدای دی امسال، روزانه حدود 8 میلیون و 500 هزار مترمکعب گاز جمعآوری میشود. دوره اجرای این طرحها حدود 15 ماه است و سالانه حدود 600 میلیون دلار برای کشور درآمدزایی خواهد داشت، همچنین، تا پایان سال جاری 6 قرارداد دیگر امضا میشود که سالانه حدود 65 میلیون دلار عایدی برای کشور ایجاد میکند.
به گزارش شانا، بنا بر گفتههای وزیر نفت در آیین بهرهبرداری از ایستگاه تقویت فشار دهلران (دوشنبه، 20 بهمن) که با حضور رئیسجمهوری برگزار شد، طی 15 تا 16 ماه آینده و با به نتیجه رسیدن دستاوردهای مرتبط با قراردادهای جمعآوری گازهای همراه و مشعل، انتظار میرود حدود 32 مشعل خاموش شود. به این ترتیب با اجرای همزمان پروژههای ملی (طرحهای بلندمدت) و امضای قراردادهای کوتاهمدت مزایده فروش، جمعآوری گازهای مشعل و همراه که روزگاری از آن بهعنوان یک رؤیای دیرینه یاد میشد، به هدفی قابل دسترس تبدیل شده است.